0

Meten aan warmtepompen

Waarom meten?

Om een technische installatie optimaal af te stellen, of periodiek te controleren op een juiste werking, dient er vrijwel altijd te worden gemeten. De meetwaarden worden vergeleken met specificaties of normen, op basis waarvan de monteur of technicus tot een conclusie kan komen en eventueel passende maatregelen kan treffen. Bij elektrische installaties worden vaak waarden gemeten van spanning, stroom, isolatieweerstand, aardingsweerstand, vermogen, etc. Bij een verbrandingsproces met aardgas, zoals een cv-installatie, wordt vaak gasdruk gemeten en een analyse gemaakt van de rookgassen, waarmee het proces kan worden beoordeeld. Nu door het klimaatakkoord steeds meer cv-installaties worden vervangen door een warmtepomp vraagt men zich soms af of hier ook aan moet worden gemeten. Het antwoord is natuurlijk ja. Warmtepompen bestaan in diverse soorten en ook hierbij zijn er specificaties en normen waaraan diverse zaken moeten voldoen.

Wat is een warmtepomp?

Een warmtepomp is een installatie die de omgeving gebruikt als duurzame warmtebron en dit vervolgens gebruikt om bijvoorbeeld een woning te verwarmen. Diverse zaken kunnen als bron dienen voor warmte, zoals de bodem, buiten- of ventilatielucht, grondwater en zelfs oppervlaktewater. Om de onttrokken warmte van de bron aan de woning over te brengen wordt er in vrijwel alle gevallen gebruik gemaakt van een koudemiddel. Dit werkt op vergelijkbare wijze als een koelkast of airconditioning.

Er wordt warmte gewonnen aan de bronzijde. Het vloeibare koudemiddel verdampt bij lage temperatuur en lage druk (wordt gasvormig). In de compressor wordt de druk van het koudemiddel verhoogd, waardoor de temperatuur flink omhoog gaat. De compressor zorgt er tevens voor dat het koudemiddel wordt rondgepompt. Aan de afgiftezijde condenseert het koudemiddel bij hoge druk en hoge temperatuur (wordt weer vloeistof). Hierbij wordt de warmte afgedragen aan de woning. In een expansieventiel wordt de druk verlaagd waarbij ook de temperatuur daalt. Nu start het proces opnieuw.

In de meeste gevallen produceert een warmtepomp een relatief klein temperatuurverschil ten opzichte van een gasgestookte cv-installatie. Dit betekent dat de woning dient te beschikken over een afgiftesysteem voor lage temperatuurverwarming, zoals bijvoorbeeld vloerverwarming. De woning dient tevens zeer goed te zijn geïsoleerd.

Verschillende soorten warmtepompen

Er zijn diverse typen warmtepompen, waarbij de verschillen worden gemaakt door de warmtebron die wordt gebruikt en de wijze waarop de warmte wordt afgestaan aan het huis.

Lucht-lucht warmtepomp
Dit is een systeem met een binnen- en een buitenunit, net als bij airconditioning. Warmte uit de buitenlucht wordt overgedragen aan een koudemiddel en via een binnenunit afgegeven aan de binnenlucht.

Lucht-water warmtepomp
Dit is een systeem waarbij warmte (energie) wordt gehaald uit de buiten- of binnenlucht (ventilatielucht via WTW). De verkregen warmte wordt afgedragen aan de woning via bijvoorbeeld vloerverwarming of aan het tapwater (voorraadboiler).

Bodem-water warmtepomp
Hierbij wordt de warmte onttrokken aan een buizensysteem in de grond. Dit is een gesloten bron, waarbij de buizen veelal zijn gevuld met een combinatie van water en antivries (glycol). De verkregen warmte wordt ook hier afgedragen aan de woning via bijvoorbeeld vloerverwarming of aan het tapwater (voorraadboiler).
Water-water warmtepomp
Dit systeem haalt de warmte rechtstreeks uit het grondwater, dat wordt opgepompt waarna het afgekoelde water weer wordt teruggepompt in de grond.

Hybride warmtepomp
Dit is een combinatie van een warmtepomp en een HR-ketel. De warmtepomp gebruikt veelal de lucht als warmtebron. De gasgestookte HR-ketel wordt gebruikt als aanvulling als de warmtepomp onvoldoende capaciteit heeft.

Wat moet er worden gemeten?

Afhankelijk van het soort warmtepomp dienen bepaalde zaken te worden gemeten. Hierbij kan het gaan om metingen om vast te stellen of de warmtepomp voldoende warmte produceert (na installatie en bij periodieke inspectie) en metingen om een diagnose te stellen bij een slecht of niet functionerend systeem.

Temperatuur
De temperatuur in het huis, de buitentemperatuur, het temperatuurverschil tussen de aanvoer- en afvoerleiding van de koudemiddelleidingen, kortom er zijn talloze toepassingen voor een nauwkeurige temperatuur(verschil)meter met de juiste meetsondes. BLAUWE LIJN biedt diverse goede oplossingen, waarbij de meetresultaten kunnen worden opgeslagen in een intern geheugen of via Bluetooth gecommuniceerd naar een smartphone of tablet met de gratis EuroSoft mobile app voor professionele meetrapportage.

Meetinstrumenten
BLAUWE LIJN S4600 ST-12KDTemperatuur(verschil)meter
BLAUWE LIJN CAPBs sens TK11Draadloze temperatuur(verschil)meter
(CAPBs STm benodigd)
BLAUWE LIJN X-serieK-type thermokoppels (meetsondes)
Klik hier voor een compleet overzicht van temperatuurmeters

Spanning, stroom en vermogen
Om elektrische componenten van de warmtepomp te controleren, zoals bijvoorbeeld de compressor, kan het nodig zijn om spanning of stroom te meten. Voor de meest voorkomende elektrotechnische metingen is een goede multimeter ideaal. Voor stroommetingen biedt een stroomtang uitkomst. Er zijn zelfs vermogensstroomtangen waarmee u het vermogen van een compressor of pomp kunt meten.

Meetinstrumenten
Elektro Lijn IronmeterZeer robuuste True RMS multimeter
Megger AVO835
Fluke 116True RMS HVAC multimeter
Elektro Lijn HT9014True RMS stroomtang met temperatuurmeting
en multimeterfuncties
Fluke 902 FCTrue RMS wireless HVAC stroomtang
Elektro Lijn HT9020True RMS (vermogens)stroomtang,
eventueel te combineren met de HT1735 linesplitter
voor vermogensmetingen aan apparaten met een netsnoer
Klik hier voor een compleet overzicht van multimeters
Klik hier voor een compleet overzicht van stroomtangen

Lekstroom
Bij elektrische systemen, zeker waarbij water of andere vloeistoffen zijn betrokken, is het belangrijk om de lekstroom te kunnen meten. Bij een te hoge lekstroom wordt de aardlekschakelaar aangesproken, waarmee de installatie wordt uitgeschakeld. Omdat het bij lekstromen om bijzonder kleine waarden gaat is het belangrijk een speciale lekstroomtang te gebruiken. Indien u lekstroom wilt meten bij een apparaat met een netsnoer kunt u naast een lekstroomtang gebruik maken van de Elektro Lijn HT1735. Dit handige accessoire maakt het strippen en splitsen van het netsnoer overbodig, wat veel tijdwinst oplevert.

Meetinstrumenten
Megger DCM305ETrue RMS lekstroomtang
Elektro Lijn HT77N
Fluke 368 FCTrue RMS lekstroomtang met Fluke Connect
Elektro Lijn HT1735Accessoire voor toepassing van een lekstroomtang
bij een apparaat met een netsnoer
Klik hier voor een compleet overzicht van lekstroomtangen.

Luchtsnelheid en luchthoeveelheid
Bij lucht-lucht warmtepompen is het belangrijk om het debiet aan de afgiftezijde te meten. Er zijn diverse oplossingen hiervoor. Indien u al beschikt over een geschikte BLAUWE LIJN drukmeter of rookgasanalyser met geïntegreerde drukmeting, dan kunt u volstaan met een pitotbuis. U kunt ook kiezen voor een vleugelradmeter, eventueel aangevuld met een passende meetconus.

Meetinstrumenten
BLAUWE LIJN S4602 STDrukmeter mert pitotfunctie
(pitotbuis benodigd)
BLAUWE LIJN CAPBs sens PS10Draadloze druk(verschil)meter
(CAPBs STm en pitotbuis benodigd)
BLAUWE LIJN pitotbuizente gebruiken i.c.m. een nauwkeurige
drukmeter met pitotfunctie
BLAUWE LIJN BlueAir STVeelzijdig meetinstrument voor
binnenklimaat
AirFlow LCA301Vleugelrad anemometer met
optionele meetconussen
BLAUWE LIJN CAPBs sens FP10Drukverschilmeter
(CAPBs STm en FP10 meetsonde benodigd)
Klik hier voor een compleet overzicht van luchthoeveelheidsmeters

Glycol
De condensor van een warmtepomp bestaat meestal uit een platenwisselaar gevuld met glycol (antivries). Deze stof wordt in combinatie met water ook toegepast bij de gesloten leidingsystemen bij bodem-water warmtepompen. Met een refractometer kan de kwaliteit van deze vloeistof worden gemeten.

Let er wel goed op dat u de juiste refractometer gebruikt voor het type Glycol dat is toegepast in de installatie. Er wordt namelijk zowel ethyleenglycol als propyleenglycol toegepast. Sommige (analoge) refractometers zijn bruikbaar voor beide typen, terwijl digitale instrumenten meestal voor 1 type toepasbaar zijn.

Koudemiddelen
Veel warmtepompen worden gevuld geleverd, maar indien u zelf met koudemiddelen aan de slag gaat heeft u een certificering volgens BRL100 of BRL200 nodig, evenals diverse meetinstrumenten waaronder een afpompunit, een manometerset (manifold), een lekzoeker voor koudemiddelen en een vacuümmeter.

Meetinstrumenten
Mastercool 69000-220Afpompunit voor koudemiddelen
Mastercool 4-weg manifoldManometerset met vacuümmeter
en temperauurmeter
Mastercool 56100Lekdetector voor koudemiddelen
Mastercool 56200
TIF ZX-1A
Supco VG64Vacuümmeter

Thermografie
Een warmtebeeldcamera kan een bijzonder nuttig stuk gereedschap zijn bij het installeren en/of onderhouden van een warmtepomp. Omdat warmtepompen in veel gevallen lage temperatuursystemen zijn, is er vaak sprake van vloerverwarming of radiatoren. Een warmtebeeldcamera kan de warmteafgifte van deze systemen goed zichtbaar maken en tevens lekkage van leidingen aan het licht brengen.
Als een woning wordt voorzien van een warmtepomp dienen de muren en daken eerst goed geïsoleerd te zijn. Een duidelijk warmtebeeld van het pand kan eventuele problemem met isolatie aan het licht brengen.

Meetinstrumenten
Elektro Lijn THT46Warmtebeeldcamera met 160 x 120 pixels
Elektro Lijn THT45Warmtebeeldcamera met 80 x 80 pixels
Klik hier voor een compleet overzicht van warmtebeeldcamera's.

Heeft u nog vragen?

Neem gerust contact met ons op als u vragen heeft over metingen aan warmtepompen. Wij helpen u graag verder!

Bel 010 - 2 888 000, mail naar verkoop@euro-index.nl of gebruik ons contactformulier.