CO versus CO2, ken jij het verschil?


Regelmatig merken we dat CO en CO2 met elkaar worden verward. Hoewel het beide koolstofverbindingen zijn, verschilt hun uitwerking echter drastisch.

Koolmonoxide (CO) verbindt zich in ons lichaam heel sterk met hemoglobine. In een normale situatie zorgt dit eiwit in onze rode bloedlichaampjes ervoor dat zuurstof van onze longen naar onze organen wordt gebracht en kooldioxide wordt afgevoerd. Helaas bindt koolmonoxide veel sterker aan hemoglobine dan zuurstof en kooldioxide, waardoor het de plaats van deze gassen inneemt. Daardoor kan CO al snel dodelijk zijn.  

Kooldioxide (CO2) komt al in beperkte mate in de atmosfeer voor en is veel minder toxisch dan CO. Slechts in hoge concentraties is verstikking mogelijk. Een hoge CO2-waarde kan wel hoofdpijn, sufheid en concentratiestoornissen veroorzaken. Het menselijk lichaam produceert zelf CO2 en verwijdert dit door uitademing. CO2-metingen worden daarom vooral uitgevoerd in openbare gebouwen, kantoren en klaslokalen, waar veel personen aanwezig zijn en een goede luchtkwaliteit belangrijk is. Naast de effecten op de mens is CO2 ook een broeikasgas en heeft het daardoor een negatieve invloed op de opwarming van de aarde.

Zowel CO als CO2 zijn geur- en kleurloos. Je neemt ze dus niet waar tot je er hinder van ondervindt. In het geval van CO is het vaak al te laat voordat je het merkt. Je kan er dus maar beter voor zorgen dat je maatregelen neemt om jezelf en anderen preventief te beschermen.

Het zeer giftige CO ontstaat bij onvolledige verbranding van brandstoffen. Dit kan onder meer gebeuren in verwarmingsinstallaties. Zorg er dus steeds voor dat je het CO-gehalte monitort tijdens werkzaamheden aan een cv-installatie, dat je een CO-meting uitvoert voordat je de verwarmingsruimte betreedt, dat de ruimte goed geventileerd is en dat je de ketel in goed werkende staat achterlaat. Werkt de ketel niet naar behoren, dan stel je hem buiten werking voordat je de ruimte verlaat! Zo vermijd je gevaarlijke situaties.

Blootstellingswaarden en symptomen van CO en CO2

Waarden en symptomen van CO op mensen, gemeten naar concentratie in de lucht
200 ppm Hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid en vermoeidheid.
400 ppm Intense hoofdpijn. Levensgevaar na 3 uur.
800 ppm Na 45 minuten bewustzijnsverlies. Na 2 tot 3 uur overlijden.
1.600 ppm Ernstige symptomen na 20 minuten, overlijden binnen het uur.
3.200 ppm Hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid na 5 minuten, bewusteloos na 30 minuten.
6.400 ppm Hoofdpijn en duizeligheid na 1 à 2 minuten. Bewusteloos na 10 tot 15 minuten.
12.800 ppm Onmiddellijk bewustzijnsverlies, overlijden binnen 1 tot 3 minuten.
Waarden en symptomen van CO2 op mensen, gemeten naar concentratie in de lucht
390 tot 450 ppm Gehalte dat natuurlijk voorkomt in de atmosfeer op zeeniveau. 
450 tot 800 ppm Goed geventileerde ruimte
800 tot 1.200 ppm Slecht geventileerde drukke (werk)ruimte. Sufheid bij langere blootstelling. Ventileren is gewenst.
1.200 tot 2.000 ppm Onbehagelijk. Gezondheidsklachten zeker mogelijk. Ventilatie noodzakelijk 
2 Vol.% Versnellen en verdiepen van de ademhaling. Licht narcotisch effect, toename van bloeddruk en polssnelheid, afname van het gehoor.
4 tot 5 Vol.% Duizeligheid, verwarring en gevoel van ademnood bij langere blootstelling. 
Uiteindelijk bewusteloosheid. Vanaf 5% kunnen ook paniekaanvallen voorkomen. 
8 Vol.% Hoofdpijn, zweten, verlies van gezichtsvermogen en krampen. Bewusteloos na 5 tot 10 minuten, 
gevolgd door de dood na 30 minuten tot 1 uur.
≥20 Vol.%  Bewusteloos na enkele ademteugen, snel gevolgd door ademstilstand. Dood na enkele minuten.

Welke toestellen kan je gebruiken?